Επιχειρηματίας Τομεάρχης Περιβάλλοντος ΝΔ Χαλκιδικής
Το νερό στη Χαλκιδική δεν είναι πια ένα ζήτημα που μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, με πρόχειρες λύσεις, έκτακτες παρεμβάσεις και συζητήσεις που ανοίγουν κάθε καλοκαίρι, όταν η πίεση στα δίκτυα γίνεται ασφυκτική.
Είναι ζήτημα ζωής. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας. Είναι ζήτημα περιβάλλοντος, τουρισμού, πρωτογενούς παραγωγής και καθημερινότητας των πολιτών.
Η Χαλκιδική έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο. Οι ανάγκες αυξάνονται, οι οικισμοί μεγαλώνουν, η τουριστική περίοδος επιβαρύνει πολλαπλάσια τις υποδομές και οι παλιές λύσεις δεν αρκούν πλέον. Οι γεωτρήσεις, τα φθαρμένα δίκτυα, οι διαρροές και η έλλειψη ενιαίου σχεδιασμού δεν μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ένας από τους πιο δυναμικούς νομούς της χώρας.
Η συζήτηση για τη ΕΥΑΘ και τη σύνδεση της διαχείρισης του νερού της Χαλκιδικής με την ΕΥΑΘ ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο. Και αυτό το κεφάλαιο δεν πρέπει να γραφτεί ούτε με φόβο ούτε με βιασύνη. Πρέπει να γραφτεί με σοβαρότητα, με σχέδιο και με καθαρές εγγυήσεις απέναντι στους πολίτες.
Η χώρα προχωρά σε μια νέα εθνική στρατηγική για τα ύδατα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι το νερό δεν είναι ένα απλό αγαθό διαχείρισης, αλλά στρατηγικός πόρος για το μέλλον. Αυτή είναι μια σωστή κατεύθυνση. Όμως η Χαλκιδική δεν έχει ανάγκη μόνο από κατευθύνσεις. Έχει ανάγκη από έργα.
Η νέα ΕΥΑΘ μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία. Μπορεί να δώσει ενιαίο σχεδιασμό, τεχνογνωσία, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, καλύτερη παρακολούθηση των δικτύων και δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων παρεμβάσεων. Μπορεί να βάλει τέλος στον κατακερματισμό και στη λογική του «βλέποντας και κάνοντας».
Όμως μπορεί και να αποτύχει, αν μείνει μόνο ως διοικητική αλλαγή. Αν αλλάξει η ταμπέλα, αλλά δεν αλλάξει η πραγματικότητα. Αν οι αποφάσεις απομακρυνθούν από τις τοπικές κοινωνίες. Αν οι Δήμοι βρεθούν απλοί παρατηρητές. Αν οι πολίτες κληθούν να πληρώσουν περισσότερα, χωρίς να δουν καλύτερες υπηρεσίες.
Γι’ αυτό χρειάζεται καθαρή θέση.
Ναι στον ενιαίο σχεδιασμό. Ναι στα μεγάλα έργα. Ναι στην τεχνογνωσία. Ναι στη χρηματοδοτική δυνατότητα. Αλλά όχι στη λευκή επιταγή.
Η Χαλκιδική χρειάζεται δεσμευτικό σχέδιο ανά Δήμο. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ποια έργα θα γίνουν πρώτα, σε ποιες περιοχές, με ποιο κόστος και με ποιο χρονοδιάγραμμα. Χρειάζεται να καταγραφούν όλα: δίκτυα, γεωτρήσεις, δεξαμενές, αντλιοστάσια, απώλειες, ποιότητα νερού, ενεργειακό κόστος και ανάγκες κάθε οικισμού.
Δεν μπορεί η Κασσάνδρα, η Σιθωνία, η Νέα Προποντίδα, ο Πολύγυρος και ο Δήμος Αριστοτέλη να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο γενικό τρόπο. Κάθε περιοχή έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικές πιέσεις, διαφορετική τουριστική και παραγωγική πραγματικότητα.
Το πρώτο μεγάλο ζήτημα είναι οι απώλειες. Το φθηνότερο νερό είναι αυτό που δεν χάνεται. Όταν τα δίκτυα είναι παλιά, όταν οι διαρροές δεν εντοπίζονται εγκαίρως, όταν η κατανάλωση δεν παρακολουθείται ψηφιακά, τότε δεν έχουμε διαχείριση. Έχουμε σπατάλη. Και τη σπατάλη τελικά την πληρώνει ο πολίτης.
Το δεύτερο ζήτημα είναι η επάρκεια. Η Χαλκιδική χρειάζεται νέες πηγές υδροδότησης, σύγχρονες λύσεις και έργα που να αντέχουν στην κλιματική πίεση των επόμενων δεκαετιών. Οι αφαλατώσεις, όπου είναι αναγκαίες και περιβαλλοντικά ελεγχόμενες, τα μικρά φράγματα, η αξιοποίηση ομβρίων, η προστασία των υδροφορέων, η αναβάθμιση των βιολογικών καθαρισμών και η επαναχρησιμοποίηση νερού όπου επιτρέπεται, πρέπει να μπουν σε έναν ενιαίο σχεδιασμό.
Το τρίτο ζήτημα είναι η τιμή. Το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Δεν μπορεί να γίνει πολυτέλεια. Ο μόνιμος κάτοικος, ο επαγγελματίας, ο αγρότης και η οικογένεια πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ασφαλές και ποιοτικό νερό με δίκαιη τιμολόγηση. Η όποια νέα δομή οφείλει να προστατεύσει τους πολίτες και όχι να μεταφέρει πάνω τους το βάρος δεκαετιών καθυστερήσεων.
Το τέταρτο ζήτημα είναι η τοπική συμμετοχή. Οι Δήμοι δεν μπορούν να μείνουν εκτός. Γνωρίζουν τις ανάγκες, γνωρίζουν τα προβλήματα, γνωρίζουν πού πονά η καθημερινότητα. Χωρίς τη φωνή της τοπικής αυτοδιοίκησης, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει.
Η Χαλκιδική δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά το αυτονόητο. Να αντιμετωπιστεί ως ένας νομός με τεράστια συμβολή στην εθνική οικονομία, με ισχυρό τουρισμό, με παραγωγική γη, με οικισμούς που ζωντανεύουν πολλαπλάσια τους θερινούς μήνες και με πολίτες που δικαιούνται σύγχρονες υποδομές.
Για χρόνια μιλάμε για το νερό. Για χρόνια μιλάμε για τα ίδια προβλήματα. Για χρόνια περιμένουμε οριστικές λύσεις. Τώρα, αν πράγματι ανοίγει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης, πρέπει να ανοίξει σωστά.
Η ΔΕΥΑΘ δεν πρέπει να γίνει ένας ακόμη φορέας που θα προσθέσει γραφειοκρατία. Πρέπει να γίνει εργαλείο λύσεων. Πρέπει να έχει σχέδιο, τεχνική επάρκεια, διαφάνεια, κοινωνική λογοδοσία και ξεκάθαρες δεσμεύσεις.
Το νερό στη Χαλκιδική δεν είναι υπόθεση μιας υπηρεσίας. Είναι υπόθεση όλων μας. Είναι η βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί το μέλλον του τόπου.
Αν χαθεί αυτή η ευκαιρία, δεν θα χαθεί απλώς μια διοικητική μεταρρύθμιση. Θα χαθεί πολύτιμος χρόνος για τη Χαλκιδική.
Και χρόνο, στο θέμα του νερού, δεν έχουμε άλλο χρόνο.