Γράφει ο Νίκος Τσερκεζίδης, επιχειρηματίας και Τομεάρχης Περιβάλλοντος της ΝΔ Χαλκιδικής
Η χώρα κάνει ένα βήμα που έπρεπε να έχει γίνει εδώ και πολλά χρόνια. Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας δεν είναι απλώς ένα ακόμη νομοθετικό κείμενο. Είναι μια ουσιαστική θεσμική παρέμβαση σε έναν από τους πιο δύσκολους, πιο σύνθετους και πιο ταλαιπωρημένους τομείς της δημόσιας ζωής: τον χώρο, τη γη, τη δόμηση, την ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος.
Για δεκαετίες, πολίτες, μηχανικοί, επαγγελματίες, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες κινούνταν μέσα σε ένα πυκνό και συχνά ασαφές δίκτυο νόμων, διατάξεων, εξαιρέσεων και ερμηνειών.
Η πολυνομία δεν είναι απλώς τεχνικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό πρόβλημα. Δημιουργεί καθυστερήσεις, αβεβαιότητα, άνιση πρόσβαση στην πληροφορία και τελικά αδικία. Ο νέος Κώδικας έρχεται να βάλει τάξη. Συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο και οργανωμένο πλαίσιο την ισχύουσα χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία, χωρίς να εισάγει νέους κανόνες δικαίου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Δεν μιλάμε για αιφνιδιασμό, αλλά για κωδικοποίηση, απλοποίηση και καθαρότητα. Η σημασία του έργου φαίνεται και από τα στοιχεία του. Σε έναν Κώδικα 477 άρθρων ενσωματώνονται ρυθμίσεις από περισσότερα από 180 νομοθετήματα, με χρονική αφετηρία ακόμη και το 1923. Πρόκειται για μια τεράστια προσπάθεια που χρειάστηκε πάνω από έξι χρόνια συστηματικής επεξεργασίας από ειδική επιτροπή με ανθρώπους υψηλής επιστημονικής και θεσμικής γνώσης.
Αυτό που μέχρι σήμερα ήταν διάσπαρτο, δύσκολο και συχνά δυσνόητο, γίνεται πλέον πιο προσβάσιμο. Ο πολίτης θα μπορεί να γνωρίζει καλύτερα τι ισχύει. Ο μηχανικός θα μπορεί να εργάζεται με μεγαλύτερη ασφάλεια. Η διοίκηση θα έχει ένα πιο καθαρό εργαλείο εφαρμογής. Η ανάπτυξη θα μπορεί να προχωρά με κανόνες και όχι με γκρίζες ζώνες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ηλεκτρονική διάσταση του Κώδικα. Η πρόβλεψη για νέα ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων, με δωρεάν πρόσβαση για κάθε πολίτη, δείχνει ότι η διαφάνεια δεν πρέπει να είναι σύνθημα, αλλά καθημερινή δυνατότητα. Σε μια σύγχρονη χώρα, η γνώση του νόμου δεν μπορεί να είναι προνόμιο των λίγων.
Για περιοχές όπως η Χαλκιδική, όπου συνυπάρχουν τουρισμός, οικιστική πίεση, φυσικό περιβάλλον, ακτές, δάση, επενδύσεις και ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, η καθαρότητα στους κανόνες είναι κρίσιμη.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς σταθερό χωροταξικό και πολεοδομικό πλαίσιο. Δεν μπορούμε να προστατεύσουμε το περιβάλλον χωρίς σαφείς κανόνες. Και δεν μπορούμε να ζητάμε από τους πολίτες να είναι συνεπείς, όταν το ίδιο το κράτος τους οδηγεί μέσα σε λαβύρινθο.
Η απλοποίηση της νομοθεσίας δεν είναι μικρή μεταρρύθμιση. Είναι πράξη ευθύνης. Είναι εργαλείο δικαιοσύνης. Είναι προϋπόθεση για σοβαρή ανάπτυξη, για προστασία του φυσικού πλούτου και για εμπιστοσύνη ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος.
Ο Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας μπορεί να αποτελέσει θεσμική παρακαταθήκη. Αρκεί να εφαρμοστεί με συνέπεια, να παραμείνει ζωντανός, διαρκώς ενημερωμένος και πραγματικά χρήσιμος για όλους. Γιατί ο χώρος δεν είναι απλώς τετραγωνικά και συντελεστές δόμησης. Είναι η καθημερινότητα, η περιουσία, το περιβάλλον, η παραγωγή και το μέλλον ενός τόπου.